Περιγραφή
Το σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής (Rotator cuff syndrome) είναι ένα από τα πιο συχνά αίτια πόνου στον ώμο. Οφείλεται στην προστριβή του μυοτενόντιου πετάλου των στροφέων μυών του ώμου μεταξύ της κεφαλής του βραχιονίου οστού και του ακρωμίου (τμήματος του οστού της ωμοπλάτης) κατά την ανύψωση του βραχίονα.
Το μυοτενόντιο πέταλο που αναφέραμε είναι ουσιαστικά μια συνένωση τενόντων τεσσάρων μυών: του υποπλάτιου, του υπερακάνθιου, του υπακάνθιου και του ελάσσονα στρογγύλου, μύες οι οποίοι ουσιαστικά περιβάλλουν την κεφαλή του βραχιονίου και χρησιμεύουν για την στροφή και ανύψωση του ώμου. Επάνω από το πέταλο αυτό υπάρχει ένας οστικός σχηματισμός της ωμοπλάτης, το ακρώμιο, στο οποίο προσκρούει το πέταλο κατά την ανύψωση του ώμου γεγονός που προκαλεί ερεθισμό και πόνο.

Στην εικόνα φαίνεται το ακρώμιο επάνω και το πέταλο των στροφέων από κάτω.
Ο πόνος μπορεί να οφείλεται σε θυλακίτιδα ή τενοντίτιδα, ενώ πολλές φορές υπάρχει και μερική ρήξη του στροφικού πετάλου.
Παράγοντες κινδύνου
Το σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής παρουσιάζεται σε νέους αθλητές είτε σε ανθρώπους μέσης ηλικίας. Τα αθλήματα που εμφανίζεται πιο συχνά είναι αυτά στα οποία το άνω άκρο είναι σε απαγωγή και ανύψωση επάνω από το κεφάλι, όπως το κολύμπι και το τένις, ενώ και σε μη αθλητές οι δραστηριότητες όπου έχουμε ψηλά το χέρι όπως πχ όταν βάφουμε ένα τοίχο ή καθαρίζουμε, είναι επιβαρυντικές για τον ώμο. Ο πόνος μπορεί επίσης να εμφανισθεί μετά από μικρό τραύμα ή ξαφνικά χωρίς κάποια εμφανή αιτία.

Στην εικόνα φαίνεται η ρήξη του τένοντα του υπερακανθίου, ενός από τους μυς που αποτελούν το στροφικό πέταλο του ώμου
Συμπτώματα
Τα αρχικά συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια και γι’αυτό ο ασθενής να μην αναζητήσει ιατρική βοήθεια. Η βασική ενόχληση είναι ο πόνος:
- Πόνος ο οποίος μπορεί να υπάρχει κατά τη δραστηριότητα αλλά και κατά την ανάπαυση, ή ακόμη συνηθέστερα να επιδεινώνεται τη νύχτα.
- Πόνος ο οποίος αντανακλά στο χέρι
- Πόνος κατά την ανύψωση του ώμου
- Πόνος στις αθλητικές δραστηριότητες όταν ο ώμος ανυψώνεται πιο ψηλά από το κεφάλι (ελεύθερο στυλ στο κολύμπι ή κατά το σερβίς στο τένις)
Συχνά μπορεί να υπάρχει ήπιο οίδημα και ευαισθησία στην πρόσθια επιφάνεια του ώμου, καθώς και δυσκαμψία. Με την πάροδο του χρόνου μπορεί να υπάρχει νυκτερινός πόνος, μυική αδυναμία και να μειωθεί το εύρος κίνησης της άρθρωσης τόσο ώστε ο ασθενής να δυσκολεύεται να φθάσει την πλάτη του όπως όταν θέλει να κουμπώσει ένα ρούχο ή να πλυθεί.
Διάγνωση
Για τη σωστή διάγνωση χρειάζεται:
- Καλό ιστορικό
- Κλινική εξέταση που θα κάνει ο ορθοπαιδικός ώστε να αποκλείσει άλλες παθήσεις του ώμου ή του αυχένα
- Μπορεί να χρειασθούν ακτινογραφίες ή μαγνητική τομογραφία η οποία απεικονίζει πολύ καλά την περιοχή.
Θεραπεία
Η αρχική θεραπεία είναι συντηρητική (μη χειρουργική). Μπορεί να χρειασθεί:
- ξεκούραση και αποφυγή δραστηριοτήτων στις οποίες ανυψώνουμε τον ώμο πάνω από το κεφάλι
- λήψη αντιφλεγμονωδών φαρμάκων
- φυσιοθεραπεία (διατάσεις και βελτίωση κινητικότητας του ώμου)
- σε κάποιους ασθενείς έγχυση κορτικοστεροειδούς
Η θεραπεία μπορεί να είναι σχετικά μακροχρόνια (εβδομάδων ή μηνών) μέχρι να επιστρέψει ο ασθενής στις προηγούμενες δραστηριότητες.
Όταν η συντηρητική θεραπεία δεν αποδώσει τότε μπορεί να έχει θέση η χειρουργική αντιμετώπιση, κατά την οποία ο στόχος είναι να δημιουργηθεί περισσότερος χώρος για το μυοτενόντιο πέταλο. η επέμβαση γίνεται είτε αρθροσκοπικά είτε με ανοιχτή μέθοδο. Στην πρώτη μέθοδο η επέμβαση γίνεται μέσω 2-3 μικρών τομών από τις οποίες εισάγονται τα όργανα και η κάμερα μέσω της οποίας έχουμε οπτική επαφή με την πάσχουσα περιοχή.
Αποκατάσταση
Μετά το χειρουργείο συνήθως τοποθετούμε το άνω άκρο σε ανάρτηση για σύντομο χρονικό διάστημα και στη συνέχεια συστήνουμε φυσιοθεραπεία ώστε να αποκατασταθεί το εύρος κίνησης της άρθρωσης καθώς και ασκήσεις μυικής ενδυνάμωσης.